27 . الغوثية شرح " من عرف نفسه فقد عرف ربّه " ، از سيّد محمّد مهدى تنكابنى . « 1 » بجز رساله‌هاى مستقل ، شروح ضمنى بسيارى نيز بر اين حديث ، نگاشته شده كه به برخى از آنها اشاره مىشود : 1 . صد كلمه ، رشيد الدين وطواط ، كلمه ششم ، ص 5 6 . 2 . الميزان فى تفسير القرآن ، [ علّامه ] سيّد محمّد حسين طباطبايى ، ج 6 ، ص 169 176 . 3 . صد كلمه ، حسن حسن‌زاده آملى ، كلمه 26 . 4 . هزار و يك نكته ، حسن حسن‌زاده آملى ، نكته 105 ، 128 و 541 . سه . معانىِ حديث براى اين حديث ، معانى فراوانى گفته‌اند ، تا آن جا كه استاد حسن‌زاده آملى ، تحت عنوان : " برخى از معانى حديث شريف : من عرف نفسه فقد عرف ربّه " ، 92 معنا را ذكر كرده است . « 2 » برخى معتقدند كه در اين حديث ، اشارات لطيف و ارشادات روشنى به اصول دين : خداشناسى ، صفات ثبوتى و سلبى خدا ، عدل ، نبوّت ، امامت و معاد ، وجود دارد . « 3 » برخى بر اين باورند كه همه مسائل اصيل فلسفى و مطالب قويم حكمت متعالى و حقايق متين عرفانى را از اين حديث مىتوان استنباط كرد . « 4 » برخى مىگويند كه همه اصول و فروع دين ، و همه احكام دنيوى و اخروى ، و

--> ( 1 ) . اين رساله در ميراث حديث شيعه ( دفتر اوّل ص 150 172 ) به چاپ رسيده است . ( 2 ) . هزار و يك كلمه : ج 3 ص 200 216 . ( 3 ) . هزار و يك كلمه : ص 217 . ( 4 ) . هزار و يك كلمه : ص 191 .